ÇAYDANLIK

Rock Müzik Öcü mü?

Aşiyan Kutlu - 22 Ağustos 2010

Efsane protest müzik rock nasıl ve nerede doğmuş, kimler dinliyor, neden dinliyor, bu müziği dinleyenler sanıldığı gibi cani, kedi öldüren tipler mi? Neden hep siyah giyiniyorlar, neden saçları uzun, küpeleri var ve dövme yaptırıyorlar veya bütün bunları yaptırmak şart mı?

Bu efsane müzik; Rock müzik Blues adlı müzik türünden doğrudan olarak etkilenmiştir. Onun için Blues felsefesini incelemeden rock müzik felsefesi incelenemez.

1800'lerin sonunda Afrika'dan kopartılarak, başka kıtalara köle olarak getirilen topluluklar, bundan sonraki yaşamlarının devamında bir de kökenleri etnik öğelere dayanan müzik türü oluşturdu."Blues" adı verilen bu müzik geniş bir zenci kitlesi tarafından üretilip yorumlanmaya başladı. temelde Rock müziğinin alt yapısı gibi davul, bass gitar ve gitardan oluşan yapıya sahipken, sound daha elastik, daha anlaşılır ve temizdi. Sözlerde ise genelde bir tanrıya yakarış ve kabulleniş söz konusuydu. Zaman içerisinde zencilerin hakim olduğu bu müziğe beyazlar da yöneldi; ama hiçbir zaman bir zenci Blues sanatçısı kadar başarılı olamadılar. (Laf aramızda; bence Tanrı zencileri spor ve müzik yapsınlar diye yaratmış.)

Beyaz insanların "Blues"la buluşması ve onların esarette olmayan yaşamsal rahatlığı, müziği farklı formlara sürüklemeye başladı. Daha çok beyaz insanın yaptığı ve daha neşeli, hareketli bir sound'a sahip olan Rock'n Roll ile Blues'un eşlesmesiyle karşımıza hala çok kişi tarafından kabul gören "Rhythm&Blues"u çıkardı. Bu dönemin peşinden ortaya çıkan bir müzikal oluşum vardı ki Pop'un yumuşak ve ticari yapısından uzak, Blues'un yakarışlarından farklı bir sound'du. "Hard Rock" denilen bu müzikal yapı 60'lı yıllarda büyük bir kabul gördü.Bu dönemde sıra dışı ve tepkici gençlik, muhafazakar kiliseler ve kilise üyeleri tarafından dışlandı. Kilise tarafindan rock müzik aforoz edildi. Bu aforoz ve lanetleme daha sonra Rock'ın türevi olan "Heavy Metal"'in şeytan müziği olarak sıfatlanmasına neden olacaktı. Standart bir yapı isteyenler bu gençliğin sıra dışı olmasını istemiyor ve onları toplumdan soyutluyordu. İşte metal ve Rock'ın şeytani olduğunun vurgulanması da böylece ortaya çıktı.

Rock müziği tür olarak ele aldığımızda bunlardan çok çok daha kapsamlı olgular çıkar karşımıza. Öncelikle Rock müzik Blues adlı müzik türünden doğrudan olarak etkilenmiştir demiştik Blues'u icad eden siyahlar, beyazlardan gördüğü zulm karşısında sitemlerini üstü kapalı bir şekilde belirtmişlerdir. Bunu gittikçe geliştiren Blues sanatçıları bu sitemin üzerindeki örtüyü yavaş yavaş kaldırmaya, müziklerini de aynı şekilde daha açık hale getirmeye başlamışlardır. O dönemlerde müzik aleti alamadıkları ve beyazların askerlerine ait müzik aletlerini kullandıklarını unutmamalıyız. Yukarıda adı geçen üflemeli çalgılar bu dönemlerden gelen bir alışkanlıktır. Sözlerin ve müziğin sitemi yansıtması artık gittikçe isyan boyutuna girmeye başladı. İşte böyle bir dönemde Rock adını duyurmaya başladı. Caz dan etkilenen Blues artık Rock'ı doğurmuştu. Müzikte elektro gitarın kullanılmasının en büyük sebebi ise distortion adı verilen ses efektinin kulakları tırmalayıcı tınısının isyanı ve acıyı en iyi şekilde yansıttığının düşünülmesidir. Müzik ve sözler gittikçe sertleşmeye başladı. Bu durum Hardrock'ı ortaya çıkarttı. Müzik artık sadece siyahların acılarını ve sitemleri anlatan ulusal bir yapıdan, bütün dünyayı ilgilendiren sorunlara ve siyasete karılan evrensel bir yapıya yol almaya başladı. Devam eden günlerde Rock müzik muhalif yanının gittikçe kaybolduğunu düşünenler Heavy Metal çağını başlattı. Heavy Metal ise gerek müzik tarzı bakımından, gerekse düşünceleri bakımından yüzlerce türe ayrılmaya başladı.

Rock, genellikle elektro gitar, bas gitar ve bateri gibi enstrümanlarla beraber vokal melodi taşıyan popüler müzik formudur. Organ ve piyano gibi klavyeli enstrümanlara da Rock'ta sıkça rastlanılabilir. Bu sıralarda "keman"ın da sesini duymaya başladık Rock'da ve bence hiç fena da olmadı. Değişik bir tat getirdiği de söylenebilir. Saksafon gibi üflemeli çalgılar ise Rock'ın ilk hallerinde oldukça sık kullanılmış olsa da yeni Rock türlerinde nadiren görülürler. Rock tanımı oldukça genel bir tanımdır ve de sınırları kesin bir şekilde belirlenmemiştir. Bir çok türü vardır ama en tepede iki tür vardır. Bunlar Hard Rock ve genel olarak Heavy Metal dır. Heavy metal; karanlık, sert ve geneli ölümü ya da kötü şeyleri anlatan tarzdır. Heavy Metalciler siyahı benimsemişlerdir. Siyah onlar için vazgeçilmezdir. Kısaca siyah Heavy Metalın'ın rengidir diyebiliriz. Hard Rock ise Deep Purple, Led Zeppelin gibi grupların önderliğinde ortaya çıkmışdır. En ünlü hard rock grupları; AC/DC, Deep Purple, Led Zeppelin, Guns and Roses ve Van Halendır. Son dönemlerde Velvet Revolverda popüleritisini artırmıştır. En ünlü Heavy Metal grupları ise Iron Maiden, Metallica, Dream Theater, Korn, Manowar, Megadeth, Black Sabbath, Cradle of Filth ve benzeridir. Rock'ın oluşumunda Rock and Roll ve Rockabilly gibi müzik türleri önemli rol oynamışlardır. İngiliz Rock'ının 1960'larda gelişmesiyle "Rock Müzik" tanımı yaygınlaşmıştır. "İngiliz Fethi" olarak adlandırılan bir akımla, bu müzik tarzı tekrar Amerika'da yayıldı ve hatırı sayılır bir etkiyle uluslararası bir fenomen haline geldi. Rock günümüzde birçok türü altında barındırarak oldukça yaygın olarak dinlenen bir müzik türü haline gelmiştir.

Müzik artık sadece siyahların acılarını ve sitemleri anlatan ulusal bir yapıdan, bütün dünyayı ilgilendiren sorunlara ve siyasete karılan evrensel bir yapıya yol almaya başladı. Devam eden günlerde Rock müzik muhalif yanının gittikçe kaybolduğunu düşünenler Heavy Metal çağını başlattı. Heavy Metal ise gerek müzik tarzı bakımından, gerekse düşünceleri bakımından yüzlerce türe ayrılmaya başladı. Esas olarak hepsi aynı yöne giderken farklı yollara sapıldı, fakat hepsinin kaynağında Rock, Rock'ın kaynağında Blues, Blues'un kaynağında Caz, Caz'ın kaynağında Klasik müzik vardır.

Herhalde Rock denildiğinde çoğunuzun aklına gelebilecek kavramlar "sert duruş", "muhaliflik", "agresif ve radikal görünen gençler", davullar, gitarlar, çığlık atan-böğüren simsiyah giyinen insanlar olacaktır. Fakat bunların kaçı gerçekten Rock müziğe aittir ya da günümüz rockerları hangilerine sahiptir bunların tartışılır. Şurası kesin ki bu saydığım kavramların "imaj" kısmı bir hayli yerleşmiş durumda. Çünkü artık siyah giyinenler "rocker", iki gitar çalıp bir çığlık atan "agresif-muhalif vs.." müzisyen hesabına sayılıyor. Peki bize göre rock nedir bakalım.. [Soft Break]Yakıştırılan sıfatlar bir kenara bırakıldığında, temelde Rock müzik çabuk ve kolaylıkla icra edilebilen, açık sözlü ve genelde derdini sert tonlarda anlatan, yoğunlukla grup müziği olarak devam eden bir türdür. Asıl mesele ise bu çerçevenin içini ne ile doldurduğunuzdur. Bu müziğe yabancı insanlar, rockerları dikbaşlı, patavatsız yer yer edepsiz insanlar olarak görmektedirler, ki doğrudur. Çünkü Rock müziğin çıkışı-doğuşu aslında dünyanın getirdiklerini kabul etmeme, yüzyıllardır topluma dayatılan normlar ve küreselleşmeyle beraber artık dünyanın her yerinde etkisini gösteren sömürüye tepki olarak başlamıştır. Bizim kabul ettiğimiz ve Rock müziğin ruhu olduğuna inandığımız duruş budur. Fakat "piyasa"ya baktığınızda bunları savunan insanların nadir olduğunu görebilirsiniz. Zaten Rock müzik başlangıcından bu yana çok kolay kirletilebilen bir kavram olmuştur. Örnek vermek gerekirse, Rock müziğin belki de en çok takipçisi bulunan türü olan Metal müziği icra eden insanın, o tınılara sahip şarkıları çalar-söyler-dinlerken bağırmak çağırmak istediği bir şeyler olduğu, bir şeylere muhalif olduğunu düşünebilirsiniz. Herkes felsefe yapmalıdır, herkes bir şeyler anlatmak zorundadır dayatması değil bu, zaten müziğin geneli hayatı yansıtmıyorsa samimi değildir. Son dönemlerdeki "isyankar"ların isyanı da böyle üfürükten insanlardır. Yani bu dünyada bir isyanı olmayan insanın nasıl yaşadığı tabi ki merak konusudur. Sonuçta hayatını hazır yiyici olarak geçiren ve elle tutulur hiçbir şey yaratmamış, hayat kavgasına bulaşmamış bir insan neden isyan etsin ki?... Tabi ki etmez.. Ama dünyada baskı, adaletsizlik, zulüm, yolsuzluk, savaş olmayan yer olmadığına göre dünyanın her yeri insanın isyanı için hazırdır. Tabi orada "kaymağı yiyen" değilse.

İşte Rock müzik dinleyenlerin, sert, asi, özgürlükçü, farklı, isyan eden, muhalif, haklarını arayan, kendi benliğini ispat etmek isteyen, bu dünya da ben de varım ve ben bir bireyim der, başkası olmayan, başkasının boyunduruğu altına girmeyi reddeder. Bunun için de herkesten farklı bir görünme sahip olma istekleri kendiliğinden gelişir, siyah; isyanın, özgürlüğün rengidir, küpe takmak dövme yaptırmak; cesaretin göstergesidir. Hiçbir Rock dinleyicisinin insanlara ya da canlılara zarar vermek gibi de bir düşüncesi asla yoktur, onlar hayvanları da en az insanlar kadar değerli bulur asla canlarını yakmazlar. İsyan etmeyi, muhalefeti; öldürmek gibi saçma sapan eylemler yerine müzikleriyle yapmayı tercih etmişlerdir, ya bu müziğin devam etmesi sürecinde yeni melodiler, sesler ve sözler oluşturarak ya da onları yapanları büyük bir keyifle dinleyerek bu grubun içine dahil olmayı tercih etmişlerdir.

Bu müziği eleştiren, anlamayan, bangırtıdan başka bir şey olmadığını düşünen insanların büyük çoğunluğu, günümüzde ki yeni kavram olan; koyun misali güdülmeyi bekleyen kalan kısmı da kendilerini gitarın, bass'ın, davulun o muazzam seslerine kendilerini vermeden, gitarın o ciyaklayan tınısında kendilerini kaybedemedikleri, bir tür meditasyona giremedikleri için onlara itici gelmektedir. Aslında Rock müzik bir tür afrodizyak ve uyuşturucu gibidir. Bir başlarsanız sizi sarıp sarmalar çevreler ve bir daha asla bırakamazsınız. Kısaca; Rock müzik bir tür isyan müziğidir ve kişiler bu isyanı nasıl dile getirmek, göstermek isterlerse öyle gösteriyorlar. Dövme yaptırmak ya da küpe takmak, bir nevi aykırı olmanın göstergesiyse de bunu tercih etmeyip sadece dinlediği müzik tarzıyla isyanını dile getirmek insanlar da vardır.

Tüm Rock tutkunlarına sevgi ve saygılarımızla.....

Not: Bazı ansiklopedik bilgiler internetten alınmıştır.
 



Yazılarımızı Facebook'tan takip etmek için: